به گزارش مجله خبری نگار،این عارضه ممکن است بدون علامت بوده و هیچ مشکلی در زندگی فرد ایجاد نکند یا گاهی با دردهای آزار دهنده حین فعالیتهای بدنی همراه باشد و فرد مجبور به انجام عمل جراحی شود.
افرادی که دچار کف پای صاف هستند زمانی که میایستند قوس طبیعی در کف پای خود ندارد، این مسئله میتواند باعث ایجاد درد هنگام فعالیتهای بدنی شدید شود.
پای انسان دارای ۳۳ مفصل است که ۲۶ استخوان مختلف را کنار هم نگه داشته است. همچنین دارای بیش از ۱۰۰ عضله، تاندون و رباط میباشد.
قوس کف پا به توزیع وزن بدن در پاها کمک کرده و همانند یک فنر عمل میکند تا قدم زدن به راحتی انجام شود. ساختار قوسهای پا نحوه راه رفتن فرد را مشخص میکند. این قوسها باید علاوه بر داشتن استحکام، انعطاف پذیر نیز باشند تا با فشار و سطوح مختلف سازگار شوند.
در افراد سالم هنگام ایستادن معمولا یک فاصله بین پا و زمین ایجاد شده و شکافی در زیر پای آنها دیده میشود، زیرا قوس کف پا باعث بلند شدن این قسمت از زمین میشود.
در حالی که افرادی که دچار صافی کف پا هستند یا فاقد این قوس در کف پای خود بوده یا مقدار قوس در آنها بسیار اندک میباشد. پاهای این افراد ممکن است هنگام ایستادن و راه رفتن به سمت داخل یا بیرون بچرخد.
صافی کف پا ممکن است ارثی بوده یا در برخی موارد به دنبال آسیب دیدگی یا بیماریها ایجاد شود و مشکلاتی را هنگام پیاده روی، دویدن و ایستادن طولانی مدت ایجاد کند.
صاف بودن کف پا در نوزادان طبیعی است و معمولا بین سنین ۲ تا ۳ سالگی با سفت شدن رباطها و تاندونهای پا و ساق پا از بین میرود. به طور کلی صافی کف پا در دوران کودکی به ندرت جدی است، اما گاهی این وضعیت تا بزرگسالی ادامه پیدا کرده و میتواند به یک مسئله بالقوه جدی تبدیل میشود.
این عارضه در صورتی که با ناراحتی و درد همراه باشد، نشانه یک بیماری زمینهای باشد یا باعث بروز درد در نواحی دیگر بدن شود نیاز به درمان خواهد داشت، با این حال برخی افراد هرگز مشکلی پیدا نمیکنند و لازم نیست برای درمان اقدام کنند.
صافی کف پای انعطاف پذیر متداولترین نوع صافی کف پا است. در این حالت زمانی که فرد پایش را از روی زمین بلند میکند قوس پا ظاهر شده، اما زمانی که پاهایش را روی زمین قرار میدهد کف پایش کاملا با زمین تماس پیدا میکند.
این نوع از دوران کودکی شروع شده و معمولا دردی ایجاد نمیکند.
تاندون آشیل استخوان پاشنه را به ماهیچه ساق پا متصل میکند و در صورتی که بیش از حد سفت باشد باعث میشود پاشنه پا هنگام راه رفتن یا دویدن زودتر از موعد بلند شده و درد ایجاد شود.
این نوع صافی کف پا در بزرگسالی ایجاد میشود، زمانی که تاندون متصل کننده ماهیچه ساق پا به بخش داخلی مچ پا آسیب دیده، متورم یا پاره شود.
اگر قوس پا حمایت لازم را دریافت نکند، در قسمت داخلی پا و مچ پا و همچنین در قسمت خارجی مچ پا درد ایجاد میشود.
این عارضه با توجه به علت آن ممکن است در یک یا هر دو پا رخ دهد.
صافی کف پا به بافتها و استخوانهای ساق پا و پایینتر از آن مربوط میباشد.
همان طور که قبلا گفتیم این وضعیت در نوزادان و کودکان نو پا طبیعی است، زیرا برای سفت شدن تاندونها و تشکیل قوس به زمان نیاز است. در موارد نادر ممکن است استخوانهای پایین پای کودک جوش خورده و دردناک شوند.
اگر سفت شدن تاندونها به طور کامل انجام نشود میتواند به صافی کف پا منجر شود که با افزایش سن یا آسیب دیدگی، تاندونهای یک یا هر دو پا ممکن است آسیب ببینند. این عارضه با بیماریهایی همچون فلج مغزی و دیستروفی عضلانی نیز مرتبط میباشد.
به طور کلی افراد زیر بیشتر در معرض صافی کف پا قرار دارند:
افرادی که دارای سابقه خانوادگی صافی کف پا هستند
ورزشکاران و کسانی که فعالیت بدنی زیادی دارند ممکن است به دلیل آسیب دیدن پا و مچ پا دچار این وضعیت شوند
افراد مسن، زیرا بیش از دیگران در معرض زمین خوردن یا صدمات فیزیکی هستند
افراد مبتلا به بیماریهایی همچون فلج مغزی که عضلات را تحت تاثیر قرار میدهد
از دیگر عوامل خطر زا میتوان به چاقی، فشار خون بالا و دیابت اشاره کرد.
اگر فرد دچار صافی کف پا باشد و درد نداشته باشد جای هیچ گونه نگرانی نخواهد بود، اما اگر بعد از پیاده روی طولانی مدت یا ایستادن طولانی مدت دچار درد پا شود، ممکن است علت آن صافی کف پا باشد که لازم است به پزشک مراجعه شود.
همچنین ممکن است فرد در ساق و مچ پا احساس درد داشته باشد، پاها سفت یا بی حس شوند، پینه ایجاد شود و پاها احتمالا به سمت هم تمایل پیدا کنند.
پزشک برای تشخیص ابتدا پای فرد را به دقت معاینه کرده و قوس پای او را بررسی میکند. در صورتی که قوس در کف پا وجود داشته باشد ممکن است علت علائم ایجاد شده صافی کف پا نباشد.
در حین معاینه مواردی همچون خمیدگی در مچ پا را نیز بررسی میشود.
در مواردی که فرد در خم کردن پای خود مشکل داشته باشد یا قوس پا دیده نشود ممکن است نیاز به انجام آزمایشهای بیشتر مانند عکس برداری با اشعه ایکس یا اسکن برای بررسی استخوانها و تاندونهای پا باشد.
این روش اولین قدم در درمان صافی کف پا میباشد. در این مرحله پزشک ممکن است توصیه کند برای حمایت پا از ارتوز داخل کفش استفاده شود.
در کودکان معمولا کفشهای مخصوص یا کاپ پاشنه تجویز شود تا زمانی که پاهای آنها به طور کامل شکل بگیرد.
کاهش درد ناشی از صافی کف پا ممکن است نیاز به تغییراتی در برنامه روزانه زندگی داشته باشد.
به عنوان مثال گاهی پزشک برای کنترل وزن بیمار و کاهش فشار روی پاها استفاده از یک برنامه رژیم غذایی خاص و ورزش کردن را توصیه میکند. همچنین ممکن است لازم باشد فرد برای مدت طولانی نایستد یا راه نرود.
بسته به علت بیماری ممکن است فرد دچار درد و التهاب مداوم شود که گاهی برای کاهش ناراحتیهای ناشی از آنها از داروها استفاده میشود.
به عنوان مثال داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی میتوانند ورم و درد را تسکین دهند.
در صورت اثر بخش نبودن اقدامات ذکر شده ممکن است نیاز به عمل جراحی باشد، این تکنیک معمولا آخرین راه حل محسوب میشود.
جراح ارتوپد ممکن است طی عمل جراحی در کف پای فرد قوس ایجاد کرده، تاندونها را ترمیم کند یا استخوانها و مفاصل را جوش دهد. در مواردی که تاندون آشیل پا بیش از حد کوتاه است برای کاهش درد نیاز به بلند کردن این تاندون میباشد.
برخی افراد با پوشیدن کفشهای مخصوص یا ابزارهای حمایت کننده از پا احساس بهتری پیدا میکنند. به علاوه اگرچه عمل جراحی معمولا در مرحله آخر پیشنهاد میشود، اما اغلب اثر بخش میباشد.
به ندرت ممکن است بعد از عمل جراحی عوارضی ایجاد شود که عبارتند از:
عفونت
حرکت ضعیف مچ پا
عدم بهبود درست استخوانها
درد مداوم
پیشگیری از صافی کف پا
صافی کف پا ممکن است ارثی باشد و طبیعی است که موارد ارثی قابل پیشگیری نمیباشند.
با این حال با برخی اقدامات احتیاطی مانند پوشیدن کفشهای مناسب و استفاده از ابزار حمایتی مناسب برای پا میتوان از بدتر شدن وضعیت و درد بیش از حد جلوگیری کرد.
منبع:سومیتا